Αναρτήσεις

Υπακούμε στους νόμους από προσωπικό σεβασμό

Εικόνα
  Σ τον «Περικλέους Επιτάφιο» του Θουκυδίδη χρησιμοποιεί την φράση "πειθαρχώντας και στους άρχοντες που έχουμε κάθε φορά και στους νόμους" τονίζεται η ιδέα ότι οι πολίτες υπακούν στους νόμους από προσωπικό σεβασμό αναδεικνύει το ανώτερο ηθικό υπόβαθρο της Αθηναϊκής Δημοκρατίας , όπου η κοινωνική συνοχή δεν επιβάλλεται με τη βία, αλλά πηγάζει από τη συνείδηση του ατόμου. Ο Περικλής τονίζει ότι οι Αθηναίοι απολαμβάνουν απόλυτη ελευθερία στην ιδιωτική τους ζωή, ωστόσο στη δημόσια σφαίρα δεν παρανομούν κυρίως από «δέος» —έναν βαθύ, εσωτερικό σεβασμό απέναντι στους άρχοντες και τους γραπτούς ή άγραφους νόμους. Αυτή η εθελούσια πειθαρχία αποτελεί το αντίδοτο στην αναρχία, αποδεικνύοντας ότι ο πραγμα τικά ελεύθερος άνθρωπος είναι εκείνος που αυτοπεριορίζεται υπεύθυνα για το κοινό καλό, μετατρέποντας τον νόμο από όργανο καταπίεσης σε εγγύηση της δημοκρατικής συνύπαρξης .

Γραπτοί και άγραφοι νόμοι στον χρυσό αιώνα του Περικλή

Εικόνα
 Τον 5ο αιώνα π.Χ. στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν γραπτοί και άγραφοι νόμοι. Οι γραπτοί νόμοι ήταν καταγεγραμμένοι και ρύθμιζαν τη λειτουργία της πόλης, την απονομή της δικαιοσύνης και τις υποχρεώσεις των πολιτών. Στην Αθήνα, για παράδειγμα, οι νόμοι του Δράκοντα και οι μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα είχαν επηρεάσει σημαντικά τη νομοθεσία. Οι άγραφοι νόμοι βασίζονταν στα έθιμα, στις παραδόσεις, στη θρησκεία και στις ηθικές αξίες, όπως ο σεβασμός προς τους θεούς και η υποχρέωση ταφής των νεκρών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τραγωδία «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, στην οποία η ηρωίδα υπακούει στους άγραφους θεϊκούς νόμους και θάβει τον αδελφό της, παρά την απαγόρευση του βασιλιά Κρέοντα. Έτσι, τον 5ο αιώνα π.Χ., τόσο οι γραπτοί όσο και οι άγραφοι νόμοι επηρέαζαν σημαντικά τη ζωή και τη συμπεριφορά των ανθρώπων.  

«Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος»

Εικόνα
  Aνδρών επιφανών πάσα γη τάφος   «Ανδρών γαρ επιφανών πάσα γη τάφος, και ου                                                                                  στηλών μόνον εν τη οικεία σημαίνει επιγραφή, αλλά                                                                  ...

Ο παιδευτικός ρόλος της Αρχαίας Αθήνας.

Εικόνα
  Ο Περικλής προβάλλει τη μορφωτική αλλά και διαμορφωτική δύναμη της Αθήνας. Η πόλη σε όλες τις εκδηλώσεις (πᾶσαν πόλιν) αποδείχτηκε πρότυπη, άξια για μίμηση από τους υπόλοιπους Έλληνες και τους ανθρώπους κάθε εποχής. Όπως φάνηκε από τα προηγούμενα κεφάλαια, το πολίτευμα, η ελευθερία, η ψυχαγωγία, το εμπόριο, η στρατιωτική ισχύς, η φιλοκαλία, οι πνευματικές αναζητήσεις, η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, τα ανθρωπιστικά αισθήματα, καθιστούν την Αθήνα παιδευτικό πρότυπο. Η δράση της πόλης στον υλικό, πνευματικό και πολιτικό τομέα αποτελούσε και αποτελεί το ιδεώδες για τους ανθρώπους της εποχής αλλά και για τους μεταγενέστερους. Η παιδευτική αξία της πόλης των Αθηνών είχε ήδη αναγνωριστεί από την αρχαιότητα . Στον «Πρωταγόρα» ο Ιππίας την αποκαλεί «πρυτανεῖον σοφίας». 

Ο Ύμνος στις τρείς γεννιές

Εικόνα
  Στον επιτάφιο του Θουκυδίδη στην ενότητα 36,ο Περικλής εξυμνεί τρεις διαδοχικές γενιές Αθηναίων όπου αναφέρεται στους προγόνους,στους πατέρες και στην σύγχρονη γενιά.Οι πρόγονοι είναι οι παλαιότερες γενιές των Αθηναίων. Ο Περικλής τους εξυμνεί επειδή κατοικούσαν ανέκαθεν στην ίδια γη, χάρη στην αρετή και την ανδρεία τους, κατάφεραν να διατηρήσουν τη χώρα ελεύθερη . Έπειτα αναφέρεται στους πατέρες όπου ήταν η αμέσως προηγούμενη γενιά.Τους επαινεί ακόμη περισσότερο, επειδή δεν περιορίστηκαν απλώς στο να διατηρήσουν όσα κληρονόμησαν, αλλά με σκληρούς αγώνες και κόπο,δημιούργησαν τη μεγάλη Αθηναϊκή Ηγεμονία.Τέλος η σύγχρονη γενιά είναι η γενιά του ίδιου του Περικλή και των ακροατών του, που βρίσκονται στην ώριμη ηλικία. Τους εξυμνεί διότι επέκτειναν ακόμη περισσότερο την ηγεμονία και οργάνωσαν την πόλη με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι απολύτως αυτάρκης τόσο σε περίοδο πολέμου όσο και σε περίοδο ειρήνης. Η σταδιακή αυτή εξύμνηση λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος για να περάσει ο ρήτο...

Μια πρωτότυπη προσέγγιση του επιτάφιου λόγου

Εικόνα
  Στον Επιτάφιο Λόγο , ο Περικλής επιλέγει μια εντελώς πρωτότυπη δομή: αντί να εστιάσει αποκλειστικά στον θρήνο των νεκρών, μετατρέπει τον λόγο του σε έναν θριαμβευτικό ύμνο για την Αθήνα και τη Δημοκρατία . Ο σκοπός του δεν είναι απλώς να παρηγορήσει, αλλά να εξηγήσει για ποιο ιδανικό έπεσαν οι στρατιώτες, τονώνοντας το πατριωτικό φρόνημα των πολιτών στην αρχή ενός μακροχρόνιου πολέμου.  Αυτό είναι το πιο διάσημο κομμάτι του Επιταφίου. Ο Περικλής παρουσιάζει την Αθήνα ως το «σχολείο της Ελλάδος »   -Το Πολίτευμα: Ορίζει τη Δημοκρατία ως το πολίτευμα που δεν αντιγράφει τους νόμους των άλλων, αλλά αποτελεί παράδειγμα.   -Ισονομία και Αξιοκρατία: Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στον νόμο, ενώ η ανάδειξη στα δημόσια αξιώματα γίνεται με βάση την προσωπική αξία και την ικανότητα, όχι την κοινωνική τάξη ή τον πλούτο.   -Η καθημερινή ζωή: Η Αθήνα συνδυάζει την ελευθερία με τον σεβασμό στους γραπτούς και άγραφους νόμους. Οι Αθηναίοι αγαπούν το ωραίο με μέτρο ...

Οι ιδεολογίες τησ Σπαρτης και της Αθηνας

Εικόνα
  Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου , η Αθήνα και η Σπάρτη είχαν διαφορετικές ιδεολογίες. Η Αθήνα υποστήριζε τη δημοκρατία, την ελευθερία του λόγου, το εμπόριο, την παιδεία και τον πολιτισμό, ενώ διέθετε ισχυρό ναυτικό. Αντίθετα, η Σπάρτη υποστήριζε την ολιγαρχία και έδινε μεγάλη σημασία στη στρατιωτική πειθαρχία, την υπακοή, την ανδρεία και την αφοσίωση στην πόλη, ενώ διέθετε ισχυρό στρατό ξηράς. Οι πολιτικές και στρατιωτικές διαφορές τους συνέβαλαν στην αντιπαράθεση και στον Πελοποννησιακό Πόλεμο.