«Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος»

 Aνδρών επιφανών πάσα γη τάφος

 «Ανδρών γαρ επιφανών πάσα γη τάφος, και ου                                                                                

 στηλών μόνον εν τη οικεία σημαίνει επιγραφή, αλλά                                                                      

και εν τη μη προσηκούση άγραφος μνήμη 

παρ’ εκάστω τής γνώμης μάλλον ή τού έργου                                                                                 

ενδιαιτάται»

                           Θουκυδίδου, Περικλέους Επιτάφιος, 2.43

 

Το 430 π.Χ. ο Θουκυδίδης έγραψε τα λόγια αυτά για τους πρώτους νεκρούς τού Πελοποννησιακού πολέμου. Για τους επιφανείς άνδρες κάθε τόπος είναι τάφος. Η ανάμνησή τους διατηρείται και στις ξένες χώρες, πιο πολύ στη μνήμη και στις καρδιές των ανθρώπων παρά στα γραπτά μνημεία και στους τάφους. Επιφανείς είναι οι άνθρωποι που υπηρετούν την ανθρωπότητα, γι’ αυτό απολαμβάνουν τον σεβασμό όλων. Πατρίδα τους είναι όλη η Γη και μνημείο τους η μνήμη των ανθρώπων. Αυτή η «άγραφος μνήμη», που αποτελεί την ανθρώπινη επικράτηση πάνω στη λήθη που έρχεται με τον χρόνο, αποτελεί και την πολυπόθητη αθανασία

.